WIBOR a POLSTR - czym się różnią?

WIBOR a POLSTR - czym się różnią?

Zmiana wskaźnika wykorzystywanego do ustalania oprocentowania kredytów może budzić pytania, zwłaszcza wśród osób spłacających kredyt hipoteczny ze zmienną stopą procentową. Czym różni się dotychczasowy WIBOR od nowego POLSTR, kiedy planowane jest przejście na nowy wskaźnik i czy oznacza ono zmianę wysokości rat? Wyjaśniamy najważniejsze zasady.

Czym jest WIBOR i jak działa?

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny stosowany m.in. w umowach kredytowych, gdzie mamy oprocentowanie zmienne. Odzwierciedla stopy procentowe, po jakich banki uczestniczące w jego wyznaczaniu deklarują gotowość udzielenia innym bankom niezabezpieczonych depozytów na określone terminy. Jest więc związany z rynkiem międzybankowym, choć nie stanowi prostego zestawienia oprocentowania wszystkich faktycznie zawartych transakcji.

W przypadku kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem oprocentowanie jest często sumą wskaźnika WIBOR (np. WIBOR 3M lub 6M) oraz marży banku. Zmiana wartości wskaźnika w terminach określonych w umowie może zatem wpłynąć na wysokość raty. Sam WIBOR nie jest jednak tym samym co stopa referencyjna NBP – decyzje banku centralnego mogą oddziaływać na jego poziom, ale są to odrębne wielkości.

Czym jest POLSTR i jak działa?

POLSTR (Polish Short Term Rate) to nowy wskaźnik referencyjny dla polskiego rynku pieniężnego, który docelowo ma zastąpić WIBOR. Jego podstawą są dane o rzeczywistych, niezabezpieczonych transakcjach depozytowych typu overnight, czyli zawieranych na jeden dzień roboczy, przez podmioty należące do określonego w metodologii rynku.

POLSTR jest wskaźnikiem jednodniowym. Na potrzeby produktów finansowych mogą być wykorzystywane również stopy składane wyliczane na jego podstawie za określony okres. Sposób ich zastosowania w kredycie będzie zależał od konstrukcji produktu i postanowień umowy.

Jakie są główne różnice między WIBOR a POLSTR?

Najważniejsze WIBOR POLSTR różnice dotyczą danych wykorzystywanych do wyznaczania wskaźników oraz okresu, do którego się odnoszą.

Takie WIBOR POLSTR porównanie pokazuje, że wskaźniki są wyznaczane w odmienny sposób. Nie oznacza to jednak, że jeden z nich zawsze będzie miał niższą wartość albo że zastąpienie WIBOR przez POLSTR automatycznie obniży koszt kredytu.

Dlaczego WIBOR jest zastępowany przez POLSTR?

Reforma wskaźników referencyjnych ma na celu stopniowe wprowadzenie na polski rynek finansowy wskaźnika opartego na rzeczywistych, krótkoterminowych transakcjach depozytowych. POLSTR został wybrany jako docelowy wskaźnik, który ma przejąć rolę WIBOR w nowych produktach opartych na zmiennym oprocentowaniu.

Nie należy jednak utożsamiać reformy ze stwierdzeniem, że dotychczasowe umowy oparte na WIBOR przestały obowiązywać. Zamiana WIBOR na POLSTR jest procesem rozłożonym w czasie, a zasady dotyczące nowych umów różnią się od zasad obsługi kredytów już udzielonych.

Kiedy nastąpi całkowite przejście z WIBOR na POLSTR?

Jeśli zastanawiasz się, POLSTR zastąpi WIBOR kiedy, warto rozróżnić dwie daty. Zgodnie z komunikatami Komisji Nadzoru Finansowego z 2026 r. od 1 stycznia 2027 r. WIBOR nie powinien być stosowany w nowych umowach kredytowych. Natomiast najważniejsze warianty WIBOR – 1M, 3M i 6M – mają być opracowywane do 31 grudnia 2036 r., a ich zakończenie zaplanowano na 1 stycznia 2037 r. Pozwoli to na dalszą obsługę istniejących umów w okresie przejściowym.

Nie oznacza to, że każdy kredyt hipoteczny oparty na WIBOR zostanie automatycznie przeliczony na POLSTR już w 2027 r. Dotychczasowe umowy kredytowe oparte na WIBOR będą mogły być nadal obsługiwane z wykorzystaniem tego wskaźnika w okresie przejściowym, przewidzianym do końca 2036 roku. Z kolei od 1 stycznia 2027 roku planowane jest zaprzestanie stosowania WIBOR w nowo zawieranych umowach kredytowych i stopniowe wprowadzanie produktów opartych na POLSTR.

Jak przygotować się do zmiany wskaźnika w kredycie hipotecznym?

Jeśli spłacasz kredyt ze zmiennym oprocentowaniem, sprawdź, jaki wskaźnik wskazano w umowie oraz co przewiduje ona na wypadek zakończenia jego publikacji. Przed podpisaniem ewentualnego aneksu warto zapoznać się z zasadami obliczania nowego oprocentowania i przedstawioną przez bank symulacją rat.

Ekspert kredytowy może pomóc porównać warunki dostępnych ofert i wyjaśnić, czym różni się kredyt hipoteczny POLSTR czy WIBOR w kontekście planowanego sposobu naliczania odsetek. Sam wybór wskaźnika nie powinien zastępować analizy marży, pozostałych opłat i ryzyka zmiany oprocentowania.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Jak zmiana z WIBOR na POLSTR wpłynie na raty kredytów hipotecznych?

Wpływ POLSTR na ratę kredytu zależy od wartości zastosowanego wskaźnika, marży banku, ewentualnych zasad korekty oraz pozostałych warunków umowy. Nie można z góry założyć, że po zmianie rata każdego kredytobiorcy spadnie albo wzrośnie.

Czy zmiana z WIBOR na POLSTR jest obowiązkowa?

Nie ma zasady, zgodnie z którą wszyscy posiadacze istniejących kredytów muszą już teraz podpisać aneks zmieniający WIBOR na POLSTR. Najważniejsze warianty WIBOR mają pozostać publikowane do końca 2036 r. Sposób postępowania z konkretną umową zależy od jej treści oraz przepisów obowiązujących w chwili zaprzestania opracowywania wskaźnika.

Czy POLSTR jest bardziej stabilny niż WIBOR?

Nie można zagwarantować, że POLSTR będzie zawsze zmieniał się wolniej lub w mniejszym zakresie niż WIBOR. POLSTR odzwierciedla jednodniowe transakcje, a WIBOR w wariantach terminowych odnosi się do dłuższych okresów. Na wysokość oprocentowania kredytu znaczenie ma również sposób wykorzystania wskaźnika w umowie, dlatego sam fakt zmiany benchmarku nie eliminuje ryzyka wzrostu rat.